Steeds vaker krijgen we te maken met korte, hevige regenbuien. Hoe zorg je ervoor dat jouw project daar klaar voor is?

Je kent het vast wel. Na een paar weken droog weer barst er ineens een flinke zomerbui los. Binnen een half uur staan parkeerplaatsen blank, lopen kolken over en ontstaan er grote plassen op wegen of bedrijfsterreinen.

Vaak wordt dan naar het riool gekeken. Dat zou de hoeveelheid water niet aankunnen. Maar in de praktijk begint wateroverlast meestal veel eerder.

Namelijk bij de inrichting van een terrein.

Want als regenwater nergens naartoe kan, ontstaat er vroeg of laat een probleem. Zeker nu we steeds vaker te maken krijgen met extreme weersomstandigheden. Lange droge periodes worden afgewisseld met hevige buien die in korte tijd grote hoeveelheden water met zich meebrengen.

Juist daarom is watermanagement allang geen sluitpost meer binnen een project. Of je nu werkt aan een nieuw bedrijventerrein, een woonwijk, een parkeerterrein of een reconstructie van de openbare ruimte: slim omgaan met regenwater hoort vanaf het begin onderdeel van het ontwerp te zijn.

Waarom juist zomerse buien zoveel problemen veroorzaken

Veel mensen denken bij wateroverlast aan de herfst. Toch ontstaan de grootste problemen vaak midden in de zomer.

Dat heeft alles te maken met de bodem.

Na een lange droge periode droogt de bovenste laag uit en wordt deze hard. Wanneer vervolgens in korte tijd veel regen valt, kan de bodem dat water niet snel genoeg opnemen. Het water blijft op straat staan of stroomt rechtstreeks richting het riool.

Daar komt nog iets bij.

Steeds meer oppervlak bestaat uit bestrating, asfalt of bebouwing. Regenwater krijgt daardoor steeds minder kans om op een natuurlijke manier in de bodem te trekken.

Het resultaat zie je na iedere flinke bui terug.

• Grote plassen op parkeerplaatsen.
• Water op wegen en fietspaden.
• Overbelasting van het riool.
• Ondergelopen groenstroken.
• Vertraging op bouwplaatsen.
• Schade aan bestrating of gebouwen.

Juist daarom kijken steeds meer gemeenten, aannemers en projectontwikkelaars anders naar regenwater. Niet als afvalwater dat zo snel mogelijk moet verdwijnen, maar als een waardevolle natuurlijke bron.

Regenwater afvoeren is niet altijd de slimste keuze

Jarenlang was de gedachte eenvoudig.

Valt er regen? Dan moet die zo snel mogelijk worden afgevoerd.

Tegenwoordig weten we dat dit lang niet altijd de beste oplossing is.

Tijdens droge zomers wordt iedere liter regenwater steeds waardevoller. Door al het water direct naar het riool af te voeren, verdwijnt ook de kans om het grondwater aan te vullen.

En dat merken we uiteindelijk allemaal.

Droogvallende groenvoorzieningen, verdroging van de bodem en een grotere druk op drinkwater zijn daar voorbeelden van.

Daarom zie je steeds vaker dat regenwater juist wordt vastgehouden, tijdelijk wordt gebufferd en vervolgens langzaam terug de bodem in gaat.

Dat heeft meerdere voordelen.

• Je vermindert de kans op wateroverlast.
• Je ontlast het riool tijdens piekbuien.
• Je vult het grondwater aan.
• Je draagt bij aan een klimaatbestendige leefomgeving.

Slim waterbeheer draait dus niet alleen om het afvoeren van water. Het draait vooral om het vinden van de juiste balans.

De oplossing zit vaak onder de grond

De mooiste wateroplossingen zie je na oplevering eigenlijk niet meer terug.

Onder een parkeerterrein, groenstrook of rijbaan kan een compleet systeem liggen dat regenwater opvangt, tijdelijk buffert en vervolgens geleidelijk laat infiltreren in de bodem.

Juist die onzichtbare voorzieningen maken boven de grond het verschil.

Denk bijvoorbeeld aan infiltratiekratten, drainagevoorzieningen, waterbergingssystemen en leidingsystemen die samen zorgen voor een gecontroleerde afvoer en infiltratie van regenwater.

Wanneer deze systemen goed op elkaar zijn afgestemd, ontstaat een terrein dat ook tijdens hevige neerslag blijft functioneren.

En dat is precies waar de voorbereiding het verschil maakt. Niet tijdens de regenbui. Maar maanden daarvoor, aan de tekentafel.

Een goed systeem begint met de juiste vragen

Bij Zonneveld krijgen we regelmatig de vraag welke infiltratievoorziening of drainageoplossing het meest geschikt is.

Ons antwoord begint meestal met een wedervraag.

Waar wordt het systeem toegepast?

Hoe is de bodem opgebouwd?

Hoeveel regenwater moet worden verwerkt?

Welke ruimte is beschikbaar?

En hoe ziet de omgeving eruit?

Pas wanneer je die vragen kunt beantwoorden, kun je bepalen welke oplossing het beste past.

Dat voorkomt dat een systeem later te klein blijkt, onnodig duur wordt uitgevoerd of onvoldoende presteert tijdens een extreme bui.

Een goed ontwerp kijkt daarom verder dan alleen het product. Het houdt rekening met de volledige situatie, zodat je ook op de lange termijn kunt vertrouwen op een oplossing die doet waarvoor deze is bedoeld.

Klimaatadaptief bouwen is geen trend meer

Een paar jaar geleden werd klimaatadaptatie nog vaak gezien als iets voor de toekomst. Inmiddels is het dagelijkse praktijk.

Gemeenten stellen steeds hogere eisen aan de inrichting van de openbare ruimte. Ook projectontwikkelaars, aannemers en ingenieursbureaus kijken steeds vaker naar oplossingen die niet alleen vandaag goed werken, maar ook over tien of twintig jaar.

Dat betekent dat watermanagement al vroeg in een project wordt meegenomen.

Niet als laatste onderdeel van het ontwerp, maar als een integraal onderdeel van de inrichting.

Want hoe eerder je nadenkt over de afvoer, buffering en infiltratie van regenwater, hoe eenvoudiger én efficiënter een oplossing vaak wordt.

Voorkomen is altijd beter dan aanpassen

In de praktijk zien we regelmatig dat waterbeheer pas aandacht krijgt wanneer het ontwerp grotendeels klaar is.

Dat is begrijpelijk, maar niet altijd handig.

Wanneer de ruimte al is ingedeeld, kabels en leidingen zijn bepaald en verhardingen zijn uitgewerkt, blijft er minder flexibiliteit over voor een goede infiltratievoorziening of waterberging.

Door watermanagement vanaf het begin mee te nemen, voorkom je dat je later moet zoeken naar noodoplossingen of kostbare aanpassingen.

Juist daarom loont het om in de ontwerpfase alvast na te denken over vragen als:

• Hoeveel regenwater moet tijdelijk worden opgevangen?
• Hoe snel moet het water kunnen infiltreren?
• Welke bodem is aanwezig?
• Is er voldoende ruimte beschikbaar?
• Hoe blijft het systeem bereikbaar voor inspectie en onderhoud?

Dat zijn vragen die later een groot verschil kunnen maken.

Samen kom je tot de beste oplossing

Geen twee projecten zijn hetzelfde.

Een bedrijventerrein vraagt om een andere aanpak dan een woonwijk. De bodem in Groningen reageert anders dan een zandgrond op de Veluwe. Ook de beschikbare ruimte, belasting van het terrein en de wensen van de opdrachtgever spelen een belangrijke rol.

Daarom bestaat er ook geen standaardoplossing.

Bij Zonneveld kijken we liever naar de situatie dan naar een product. We denken mee over de toepassing, adviseren over geschikte systemen en zoeken samen naar een oplossing die past bij jouw project.

Niet omdat alles ingewikkeld moet zijn, maar omdat een goed advies aan het begin vaak veel tijd en kosten bespaart tijdens de uitvoering.

Watermanagement wordt steeds belangrijker

De verwachting is dat extreme weersomstandigheden de komende jaren vaker voorkomen.

Dat betekent dat ook de manier waarop we omgaan met regenwater verandert.

Slimme infiltratievoorzieningen, waterberging en duurzame leidingsystemen spelen daarin een steeds grotere rol. Niet alleen om wateroverlast te voorkomen, maar ook om regenwater beter te benutten en het grondwater aan te vullen.

Wie daar vandaag al rekening mee houdt, investeert in een inrichting die ook in de toekomst blijft functioneren.

En precies daar begint goed watermanagement. Niet tijdens de regenbui. Maar ruim voordat de eerste schop de grond in gaat.

Heb je een vraag over een project?

Werk je aan een nieuwbouwproject, herinrichting van de openbare ruimte of een terrein waar waterbeheer een belangrijke rol speelt?

Neem gerust contact op met Zonneveld. We denken graag met je mee over een oplossing die past bij jouw situatie. Praktisch, doordacht en afgestemd op de eisen van vandaag én morgen.